02-Jolay-2020: Tsy ampy ny fanazavana tamin’ny tatitra ofisialy ary tsy fantatra raha tamin’ny faritra efa nisy ilay valan’aretina na faritra vaovao no nisehoan’ny tranga vaovao.
02-Jolay-2020: Tsy notaterina na lahy na vavy na ny taona ireo olona nodimandry
Misy fiantraikany amin’ny fahamarinan’ny tarehimarika sasany aseho etsy ambany ireo tsy fahampianm-baovao ireo
Tsy voalaza tamin’ny tatitra ofisialy ny faritra nisy ireo tranga sasany. Misy fiantraikany amin’ny fahamarinan’ny tarehimarika sasany aseho etsy ambany ireo tsy fahampiam-baovao ireo
Ny COVID-19 dia aretina vokatry ny coronavirus vaovao (SARS-CoV-2), izay nitranga voalohany tany Wuhan, Sina tamin’ny Novambra/Desambra 2019
Ny fivezivezenan’ny mponina no nanafaingana ny fielin’ity valan’aretina ity eran’izao tontolo izao. Hatramin’ny volana Jolay 2020, olona mihoatra ny 10 tapitrisa mahery no voa ary olona maherin’ny 5 hetsy no efa nodimandry.
Satria niroborobe be ny aretina tany Sina dia nampiato ny sidina rehetra nampifandray an’i Sina sy Madagasikara ny Governemanta Malagasy nanomboka ny 10 Febroary. Ny sidina iraisam-pirenena rehetra kosa dia nahato nanomboka ny 20-Martsa-2020.
Na izany aza, tamin’ny 20-Martsa-2020 no voamarina ny tranga voalohany tsimok’aretina COVID-19 teto Madagasikara. Olona telo tonga avy any Eoropa alohan’ny nanakatonana tanteraka ny seranam-paramanidinadia ireo.
Nametraka ny “fahamehana ara-pahasalamana” ny mpitondra fanjakana mba hamerana ny fivezivezena ao anatin’ny faritra sy ny fifaneraserana ara-paritra manerana ny Nosy. Efa nalefahana ny sasany tamin’ireo fepetra noraisina.
Nisy ny fitiliana natao indrindra ho an’ireo tranga nampiahiahy. Ny Institut Pasteur de Madagascar teto Antananarivo no nahazo alalana hanao fitiliana ny volana Janoary 2020 ary efa nahavita fitiliana mihoatra ny 14 000 hatreto. Niampy telo ireo laboratoara afaka manao ny fitiliana tao anatin’ny xx volana, ny Center d’Infectiologie Charles Merieux, ny laboratoaran’ny hopitaly HJRA, ary ny Laboratoire d’Analyses Medicales de Madagascar (LA2M). Ireo laboratoara ireo no miaraka manome ny isan’ireo fitiliana isan’andro (salan’isa nandritra ny 5 andro) = 615.2
Hatramin’ny July 07 2020 olona miisa 3,472 no voamarina fa mitondra ny tsimok’aretina, faritra 17 no efa misy ilay valan’aretina, ary olona miisa 33 isa no efa nodimandry
Fitiliana: RT-PCR (Reaction Réunion Chain Reaction Real Time) no anaran’ny fitiliana hanamarinana na mitondra ny tsimok’aretina ny olona na tsia. Mitady ny fisian’ny ny fitaovana fototarazon’ilay viriosy ao amin’ny vatan’olombelona. Io karazana fitiliana io dia ahafahan’ny mpahay siansa manamarina fa mitondra ny SARS-CoV-2 ary afaka mamindra ny otrik’aretina amin’ny olon-kafa ny olona iray.
Tranga: Olona iray izay nanaovana fakana singa ka nahazoana valiny mihabo taorian’ny fitiliana RT-PCR nataon’ny iray tamin’ireo laboratoara nahazo fankatoavana
Salan’isa mihetsika: Kajy atao mba handravoana ny fiovan’ny tarehimarika isan’andro. Ohatra ny isan’ny tranga vaovao ny alahady dia fandravonana ny isan’ny tranga nandritra ny 5 andro (alarobia-alahady) na 7 andro (alatsinainy-alahady) mialoha. Mikisaka manaraka an’izay koa raha alatsinainy sns. Izany no atao dia mba hanamorana ny fanombanana ny fironan’ilay famantarana ary manampy amin’ny fisorohana ny hetsika izay mety handiso ilay fironana. (Ohatra mety hihena tampoka ny fitiliana ao anatin’iray andro nohon’ny atony samihafa)
Tahan’ny fihaboana: Mampiseho ny ampahan’ny fitiliana (isan-jato) izay nampiseho valiny mihabo. Ho an’ny Fikambanana Iraisam-pirenena momba ny Fahasalamana, ny tahan’ny fihaboana manodidina ny 3-12% dia mari-pamantarana fa ampy ny isan’ny fitiliana (refererence). Mampiseho fa vitsy loatra ny fitiliana natao raha avo ny fihaboana (ohatra: mihoatra ny 12%) ary tsy ahafahana mamantatra ny tena isan’olona mitondra ilay tsimok’aretina marina
Tahan’ny trangam-pahafatesana: Antotan’isan’ireo tranga voamarina sy mihabo matin’ny COVID-19 hatramin’izao